Bài phát biểu của PGS.TS. Nguyễn Đức Hinh - Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội tại buổi Lễ bổ nhiệm chức danh Giáo sư, Phó giáo sư (03-04-2018)
Ngày hôm nay là một ngày hết sức đặc biệt không chỉ đối với cá nhân tôi mà còn đối với cả Đại học Y Hà Nội thân yêu của chúng ta. Vâng, tôi xin nhấn mạnh cụm từ “Đại học Y Hà Nội thân yêu của chúng ta”...

 

Kính thưa:

- GS.TSKH. Trần Văn Nhung, Tổng thư ký Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước,

- GS.TS. Phạm Gia Khánh, Chủ tịch hội đồng chức danh giáo sư ngành Y, ủy viên hội đồng chức danh giáo sư nhà nước.

- GS.TS. Nguyễn Lân Việt, Chủ tịch Hội đồng chức danh giáo sư Trường Đại học Y Hà Nội, Ủy viên Hội đồng chức danh giáo sư ngành Y.

- Các Giáo sư và Phó giáo sư.

- Các cô, các thầy,

- Các quí vị đại biểu, khách quí, đồng nghiệp và bạn bè, người thân của các giáo sư, phó giáo sư.

Ngày hôm nay là một ngày hết sức đặc biệt không chỉ đối với cá nhân tôi mà còn đối với cả Đại học Y Hà Nội thân yêu của chúng ta. Vâng, tôi xin nhấn mạnh cụm từ “Đại học Y Hà Nội thân yêu của chúng ta” vì không chỉ bao hàm các giảng viên, viên chức, người lao động cơ hữu của Nhà trường mà còn bao hàm các cô, thầy cô - giảng viên thỉnh giảng, đội ngũ trí thức từ bao lâu nay luôn “kề vai sát cánh”, “chung lưng đấu cật” cùng Nhà trường trong công tác đào tạo và nghiên cứu khoa học. Các cô, các thầy cũng đều là thành viên, cũng đều là những người con ưu tú của mái trường này. Tự bao giờ, tất cả chúng ta đều mang tâm huyết, trí lực của mình để “Nâng niu mái nhà chung” Đại học Y Hà Nội của chúng ta. “Nâng niu mái nhà chung” – đó là slogan của đội ngũ giảng viên, người lao động Nhà trường, do thầy Tạ Thành Văn, Phó Hiệu trưởng đề xuất; song hành slogan đã đi vào tiềm thức của nhiều thế hệ, đúng “chất” sinh viên HMU “Học tốt, mơ nhiều, yêu say đắm” mà tác giả là thầy Hiệu trưởng Tôn Thất Bách đáng kính của chúng ta. Dưới mái nhà chung ấy, ngày hôm nay, chúng ta vui mừng, đặc biệt vui mừng, tự hào và vô cùng tự hào khi hôm nay được chào đón thêm 6 giáo sư, 40 phó giáo sư trong đội ngũ giảng viên của Nhà trường, trong đó có những giáo sư rất đặc biệt như ban đầu đã nêu ra.

Từ trái tim mình, tôi xin nhiệt liệt gửi những lời chúc mừng tốt đẹp nhất tới các giáo sư, phó giáo sư vừa được bổ nhiệm vì trí óc thông tuệ; vì trái tim quả cảm; vì ý chí vươn lên, dấn thân vào khoa học; vì ngọn lửa đam mê với nghề; với khao khát luôn cháy bỏng, cống hiến hết mình cho Nhà trường của các cô, các thầy. Các cô, các thầy luôn là niềm tin yêu, tự hào, là niềm kiêu hãnh của Nhà trường.

Tôi cũng xin nhiệt liệt chúc mừng và mong muốn được đóng góp niềm vui nhỏ bé của cá nhân mình với những người thân trong gia đình, với bạn bè và những người đồng nghiệp đáng kính của các cô, các thầy. Tôi cũng xin chúc mừng các bệnh viện, các đơn vị, các bộ môn nơi các cô, các thầy đang công tác.

Thay mặt Nhà trường, tôi xin trân trọng cảm ơn Hội đồng chức danh giáo sư Nhà nước và Hội đồng chức danh giáo sư ngành Y đã hết sức ủng hộ cho Đại học Y Hà Nội trong suốt nhiều năm qua để Đại học Y Hà Nội có một đội ngũ nhà giáo là giáo sư, phó giáo sư đầy đủ đức, tài đóng góp cho sự lớn mạnh của Trường.

Mỗi năm, đội ngũ giáo sư, phó giáo sư của chúng ta được bổ sung về số lượng, tăng thêm về sức mạnh. Hiện nay, Đại học Y Hà Nội có 24 giáo sư, 234 phó giáo sư đang công tác, làm việc. Muốn tổ chức tốt một trường đại học thì nhất thiết phải có một đội ngũ GS, PGS, Thầy giáo ưu tú, nhờ đó mới có thể dẫn dắt được các học viên, sinh viên giỏi, cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao cho sự phát triển của Nhà trường, của đất nước. Bất cứ trường đại học nào thành công đều nhất thiết phải có các giáo sư hàng đầu. Giáo sư – nấc thang tột đỉnh của người thầy giáo – nhân vật quyết định chất lượng và danh tiếng Nhà trường. Người ta nói rằng: “Sự thịnh vượng của một quốc gia trong những năm tới lệ thuộc vào khả năng nuôi trồng trí tuệ – nguồn tài nguyên vốn có của mỗi con người, mỗi dân tộc”, Nelson Mandela đã nói: “Giáo dục là vũ khí mạnh nhất mà người ta có thể sử dụng để thay đổi cả thế giới” hay câu nói nổi tiếng của Thân Nhân Trung: “Hiền tài là nguyên khí của quốc gia”. Các triết lý này hoàn toàn đúng, luôn luôn đúng, đặc biệt có ý nghĩa đối với Trường của chúng ta, nơi chúng ta có thứ vũ khí mạnh nhất để nuôi trồng trí tuệ. Do đó, chúng ta cần tìm mọi giải pháp để phát huy tối đa vai trò của giáo sư, phó giáo sư. Nhiệm vụ của giáo sư, phó giáo sư đã được nêu rõ trong Luật Giáo dục và Quy định tiêu chuẩn, thủ tục bổ nhiệm, miễn nhiệm chức danh Giáo sư, Phó Giáo sư, có thể khái quát gồm 2 nhiệm vụ chính, đó là giảng dạy và nghiên cứu khoa học, bên cạnh đó còn có nhiệm vụ thứ 3 không kém phần quan trọng, đó là quản lý hành chính có tính phục vụ. Cả 3 nhiệm vụ này không có sự khác biệt nhiều giữa các quốc gia. Nhiều cô, nhiều thầy đầy cảm hứng, say mê đi sâu, tham gia thêm các hoạt động khác như: hội đồng trường, hội đồng đạo đức trong nghiên cứu y sinh học, bảo đảm chất lượng, giáo dục y học, giáo dục từ xa, khảo thí… Đây cũng chính là cách để các cô, các thầy phát huy sức mạnh trí tuệ, tham gia chia sẻ quyền lực quản lý, tham gia vào đời sống chính trị của Nhà trường. Bất cứ giáo sư, phó giáo sư  nào cũng có quyền đóng góp, chia sẻ công tác quản lý Nhà trường. Quyền lực của Ban giám hiệu chúng tôi chưa chắc đã lớn song  trách nhiệm lại rất lớn. Ban giám hiệu vừa phải giữ vai trò quản lý và phục vụ một cách đầy trách nhiệm và hiệu quả cho ngôi trường Đại học có bề dày truyền thống đáng tự hào như Đại học Y Hà Nội của chúng ta, vừa phải xác định và tạo dựng các mục tiêu phát triển vững chắc của Nhà trường trong tương lai. Đây là một thách thức rất lớn, chịu sức ép từ nhiều phía. Chúng ta luôn chú ý đến:

- Duy trì chi phí giáo dục ở mức chấp nhận được nhằm cung cấp các cơ hội công bằng để có thể thu hút được các tài năng. Chúng ta không nên quên điều này khi đang tích cực chuẩn bị được thực hiện tự chủ đại học. Như NQTW 6, khóa XII đã nêu: “Đẩy mạnh việc thực hiện cơ chế tự chủ, xã hội hoá, trước hết là các cơ sở giáo dục đại học ở các địa bàn có khả năng xã hội hoá cao”.

- Nhà trường có tự do - độc lập - tự chủ trong học thuật, nghiên cứu khoa học, tổ chức, nhân sự, tài chính thì mới phát triển được theo đúng nghĩa. Vì thế tôi dùng từ “được” tự chủ. Bất cứ quốc gia hay nền giáo dục nào, cũng đều có 5 chủ thể then chốt trong giáo dục, đó là: nhà nước, nhà trường, nhà giáo, gia đình và người học. Trong đó, Nhà nước luôn giữ vai trò chủ thể đầu tiên, quan trọng nhất.

- Đại học là một địa chỉ thiết yếu, là một nơi lý tưởng để phục vụ và tiến hành nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng. “Có cơ chế, chính sách tạo điều kiện thuận lợi để thành lập doanh nghiệp đa sở hữu trong các trường đại học nhằm thực hiện hoạt động ứng dụng, triển khai, thương mại hoá các kết quả nghiên cứu và cung ứng dịch vụ sự nghiệp công”, cũng là nội dung của NQTW 6, khóa XII đã chỉ ra.

- Đại học có vai trò như người phản biện khoa học của xã hội, sinh ra tri thức cho xã hội loài người.

Trong địa hạt của mình, các giáo sư, phó giáo sư là yếu tố quan trọng nhất của trường đại học cũng như của nền giáo dục có quyền tự chủ rất lớn, có quyền quyết định về chuyên môn. Các giáo sư, phó giáo sư không đơn giản phải tuân theo ý kiến của lãnh đạo Trường. Chính Paul Feyerabend đã nói: “Nguyên tắc duy nhất làm khoa học, đó là không có nguyên tắc nào cả”. Để thực hiện đúng nhiệm vụ của mình, nhà khoa học cần có hai yếu tố luôn song hành với nhau: tự do học thuật và nghĩa vụ học thuật. Hai yếu tố này đồng thời cũng giúp nhà nghiên cứu theo đuổi sự thật và chân lí. Muốn thu hút được giáo sư, phó giáo sư cần phải có sự hậu thuẫn về mặt tài chính. Có được sự hậu thuẫn này, chúng ta mới có thể  cung cấp được các điều kiện nghiên cứu tốt nhất, có điều kiện để trả lương với mức rất cao, qua đó mới thu hút được nhân tài. “Khoa học cần tự do” và “khoa học cũng cần tiền”. Tôi và Ban giám hiệu luôn ý thức được việc này và luôn tìm cách thực hiện. Ban giám hiệu luôn phải xây dựng chính sách và tìm mọi giải pháp thu hút nhân tài, thu hút đội ngũ viên chức có chuyên môn, nghiệp vụ giỏi vào làm việc trong Trường.

Trong lễ bổ nhiệm hôm nay, cá nhân tôi cũng xin mạo muội được chia sẻ một số suy nghĩ và mong muốn để các cô, các thầy cùng hỗ trợ. Để các trường đại học phát triển tốt, vượt lên, nhanh chóng hội nhập quốc tế, ngay cả khi thực hiện tự chủ đại học thì luôn cần chú ý đẩy mạnh:

- Ngoài việc đề nghị Chính phủ cung cấp nhiều đất, chúng ta cần có những qui định khuyến khích cá nhân, tổ chức hiến tặng đất cho các trường đại học để có thể xây dựng được khuôn viên trường đúng nghĩa.

- Chính phủ ấn định một số dự án nghiên cứu khoa học thông qua việc cấp ngân sách để các trường cạnh tranh nhau thực hiện, do đó chúng ta cần đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, nghiên cứu kết hợp với vấn đề thực tế, đem lại thành quả cho xã hội.

- Nhà trường cần chú trọng kết hợp các hoạt động công ích xã hội, hướng đến xã hội.

- Xây dựng nét văn hóa hiến tặng, quyên tặng, tài trợ của các cá nhân, doanh nghiệp. Mọi người và cả xã hội tập trung mọi nguồn tài nguyên cho các trường đại học sử dụng.

Tôi xin được kết thúc bằng trích dẫn câu nói khá nổi tiếng của Steven Jobs. Steven Jobs là đồng sáng lập viên, chủ tịch, cựu tổng giám đốc điều hành, là một trong những người có ảnh hưởng lớn nhất ở ngành công nghiệp vi tính, người có công lao rất lớn đưa quả táo cắn dở Apple kết nối cả thế giới của chúng ta. Trong lễ tốt nghiệp của Đại học Stanford, năm 2005, Steven Jobs đã nói: “Stay hungry, stay foolish” - “Hãy luôn sống khao khát, hãy luôn sống dại khờ” để tự do vươn tới những ước mơ về sáng tạo, để thay đổi cuộc sống, để cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn!

Xin kính chúc các cô và các thầy cũng như các vị khách quí của Nhà trường sức khỏe, hạnh phúc và thành công!

Xin trân trọng cảm ơn các cô và các thầy cũng như các vị khách quí của Nhà trường!

Tôi xin tuyên bố bế mạc lễ bổ nhiệm giáo sư, phó giáo sư tại đây.

Nguyễn Đức Hinh - Hiệu trưởng Trường ĐHYHN

Các tin khác