Trong hai ngày 10–11/3/2026, Hội nghị khoa học các đối tác ANRS MIE tại Việt Nam đã diễn ra tại Trường Đại học Y Hà Nội, quy tụ đông đảo các nhà khoa học, chuyên gia y tế và đại diện nhiều tổ chức nghiên cứu trong nước và quốc tế. Sự kiện là diễn đàn khoa học quan trọng nhằm chia sẻ các kết quả nghiên cứu mới nhất về bệnh truyền nhiễm, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong ứng phó với các thách thức y tế toàn cầu.
Định hướng chiến lược y tế của Việt Nam trong bối cảnh mới
PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương – Thứ trưởng Bộ Y tế
Phát biểu tại phiên khai mạc, PGS.TS Nguyễn Thị Liên Hương – Thứ trưởng Bộ Y tế đã nhấn mạnh định hướng phát triển của hệ thống y tế Việt Nam trong giai đoạn mới. Theo Thứ trưởng, Nghị quyết số 72 của Bộ Chính trị ban hành ngày 15/9/2025 xác định rõ quan điểm phát triển ngành y tế theo hướng chủ động phòng ngừa, nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh và tăng cường hợp tác quốc tế, nhằm bảo vệ sức khỏe nhân dân trước những thách thức ngày càng phức tạp của các bệnh truyền nhiễm mới nổi.
Thứ trưởng cũng cho biết, nhằm hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực y tế dự phòng, Luật Phòng bệnh đã được ban hành vào tháng 12/2025, thay thế Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm trước đây. Luật mới mở rộng phạm vi sang các bệnh không lây nhiễm, dinh dưỡng và sức khỏe tâm thần, phù hợp với xu hướng chăm sóc sức khỏe toàn diện.
Đối với hội nghị lần này, Thứ trưởng đề nghị các chuyên gia tập trung đánh giá hiệu quả các mô hình can thiệp dựa trên bằng chứng khoa học, nâng cao chất lượng nghiên cứu và thử nghiệm lâm sàng, đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế để tiếp thu kinh nghiệm và áp dụng phù hợp với thực tiễn Việt Nam.
Hợp tác y tế Việt Nam – Pháp: nền tảng bền vững cho nghiên cứu khoa học
Đại diện phía Pháp, ông Eric Soulier – Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam khẳng định mối quan hệ hữu nghị và hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia trong lĩnh vực y tế.
Ông Eric Soulier – Tham tán Hợp tác và Hoạt động Văn hóa, Đại sứ quán Pháp tại Việt Nam
Ông Eric Soulier nhấn mạnh tinh thần Pháp ngữ tại Trường Đại học Y Hà Nội, đồng thời thể hiện sự gắn bó của cộng đồng khoa học hai nước. Theo ông, y tế là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ đối tác song phương Việt Nam – Pháp. Trong nhiều thập kỷ qua, hai quốc gia đã duy trì hợp tác chặt chẽ trong đào tạo y khoa, hợp tác giữa các bệnh viện và triển khai nhiều chương trình nghiên cứu khoa học.
Một minh chứng tiêu biểu cho mối quan hệ này là gần 3.000 bác sĩ Việt Nam đã được đào tạo tại Pháp, góp phần quan trọng vào sự phát triển của ngành y tế Việt Nam và tạo nền tảng vững chắc cho hợp tác lâu dài giữa hai quốc gia.
Ông Eric Soulier cũng đánh giá cao vai trò của ANRS MIE trong hơn 20 năm hoạt động tại Việt Nam, với nhiều chương trình nghiên cứu quan trọng về HIV/AIDS, viêm gan virus và các bệnh truyền nhiễm khác. Trong bối cảnh các dịch bệnh mới nổi ngày càng gia tăng, việc tích hợp nghiên cứu về các bệnh truyền nhiễm mới nổi vào nhiệm vụ của tổ chức được xem là hướng đi cần thiết nhằm tăng cường năng lực ứng phó dịch bệnh ở cấp khu vực và toàn cầu.
Khẳng định vai trò trung tâm nghiên cứu của Trường Đại học Y Hà Nội
GS.TS. Nguyễn Hữu Tú – Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội
Phát biểu chào mừng hội nghị, GS.TS. Nguyễn Hữu Tú – Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội cho biết Nhà trường có bề dày truyền thống hơn một thế kỷ phát triển, luôn xác định nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế là hai trụ cột chiến lược.
Theo GS Nguyễn Hữu Tú, hội nghị khoa học các đối tác ANRS MIE là diễn đàn chuyên sâu để các nhà khoa học chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm thực tiễn và xây dựng định hướng hợp tác bền vững trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm.
Ông cũng nhấn mạnh những thành tựu hợp tác quốc tế của Nhà trường, đặc biệt trong đại dịch COVID-19, khi Trường Đại học Y Hà Nội đã phối hợp với các đối tác từ Hoa Kỳ và Nhật Bản triển khai thành công các thử nghiệm lâm sàng vaccine và thuốc điều trị, đạt nhiều chứng nhận quốc tế.
Đặc biệt, vào chiều ngày 09/3/2026, Trường Đại học Y Hà Nội và ANRS MIE đã ký kết thỏa thuận hợp tác mới nhằm thúc đẩy các nghiên cứu về HIV/AIDS, viêm gan virus và sốt xuất huyết, mở ra nhiều cơ hội hợp tác khoa học trong thời gian tới.
Tầm nhìn toàn cầu của ANRS MIE trong nghiên cứu bệnh truyền nhiễm
Trình bày về tổng quan và định hướng chiến lược của ANRS MIE, GS Yazdan Yazdanpanah - Giám đốc ANRS MIE cho biết ANRS được thành lập vào năm 1988 trong bối cảnh khủng hoảng HIV/AIDS và đã mở rộng phạm vi hoạt động sang nghiên cứu các bệnh truyền nhiễm mới nổi từ năm 2021.
GS Yazdan Yazdanpanah - Giám đốc ANRS MIE cho biết ANRS
Theo GS Yazdan Yazdanpanah, ANRS MIE được tài trợ bởi Bộ Nghiên cứu, Bộ Y tế và Bộ Ngoại giao Pháp, với mục tiêu thúc đẩy các chương trình nghiên cứu khoa học có chất lượng cao và có tác động thực tiễn.
Ba định hướng hoạt động chính của tổ chức gồm: Kết nối và tạo điều kiện cho các nhóm nghiên cứu xây dựng mạng lưới hợp tác, thúc đẩy trao đổi học thuật và phản biện khoa học; Tài trợ các chương trình nghiên cứu, trong đó khoảng 25% ngân sách dành cho các dự án tại các quốc gia thu nhập thấp và trung bình (LMICs); Hỗ trợ và điều phối các nhóm nghiên cứu triển khai dự án, bảo đảm các nghiên cứu đạt chuẩn quốc tế.
Về các ưu tiên khoa học, ANRS MIE tập trung vào các lĩnh vực có tác động lớn tới sức khỏe cộng đồng như HIV, viêm gan virus, lao, các virus hô hấp và sốt xuất huyết, bao gồm các bệnh nguy hiểm như Ebola, Lassa và Dengue.
GS Yazdan Yazdanpanah cũng nhấn mạnh chương trình START, sáng kiến hỗ trợ các nhà nghiên cứu trẻ ở bậc Thạc sĩ, Tiến sĩ và Sau tiến sĩ, góp phần xây dựng thế hệ nhà khoa học mới trong lĩnh vực bệnh truyền nhiễm.
Kết nối trong cộng đồng khoa học quốc tế
Trong phần phát biểu của mình, PGS.TS Phan Thị Thu Hương – Bí thư Đảng ủy nhà trường, đồng thời là điều phối viên của ANRS MIE tại Việt Nam nhấn mạnh: "Với vai trò là điều phối viên, tôi tin tưởng rằng các hợp tác nghiên cứu sẽ được triển khai mạnh mẽ, thành công hơn nữa. Chúng tôi sẽ nỗ lực tham gia đồng hành cùng các nhà khoa học toàn cầu trong những nghiên cứu đa quốc gia, đặc biệt là các lĩnh vực trọng điểm như sốt xuất huyết, HIV/AIDS, viêm gan virus và các mối đe dọa virus mới nổi".
PGS.TS Phan Thị Thu Hương – Bí thư Đảng ủy nhà trường
Sự kết nối này được kỳ vọng sẽ tạo ra những đột phá trong giám sát dịch tễ, quản lý lâm sàng và kiểm soát kháng thuốc, góp phần thiết thực vào mục tiêu bảo vệ, nâng cao sức khỏe nhân dân một cách bền vững.
Thúc đẩy hợp tác nghiên cứu vì sức khỏe cộng đồng
Trong khuôn khổ hội nghị, các chuyên gia đã trình bày và thảo luận nhiều chủ đề khoa học quan trọng như sốt xuất huyết, các virus mới nổi, lao, HIV, viêm gan virus và các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Các phiên chuyên đề đã cập nhật xu hướng dịch tễ học, chiến lược tiêm chủng, các nghiên cứu lâm sàng trong điều trị bệnh cũng như các mô hình giám sát dịch bệnh dựa vào cộng đồng. Nhiều nội dung thảo luận cũng nhấn mạnh cách tiếp cận “Một sức khỏe” (One Health) nhằm tăng cường phối hợp giữa y tế, môi trường và động vật trong việc phát hiện sớm và kiểm soát hiệu quả các bệnh truyền nhiễm mới nổi.
Các đại biểu nhận định rằng trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến đổi khí hậu, nguy cơ bùng phát các dịch bệnh truyền nhiễm mới luôn hiện hữu. Vì vậy, việc tăng cường hợp tác nghiên cứu, chia sẻ dữ liệu khoa học và phát triển các dự án nghiên cứu đa trung tâm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
Các chuyên gia trình bày tham luận tại Hội nghị
Hội nghị khoa học các đối tác ANRS MIE tại Việt Nam vì vậy không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn góp phần kết nối các nhà khoa học, thúc đẩy các chương trình nghiên cứu chung và nâng cao năng lực ứng phó dịch bệnh tại Việt Nam và khu vực, hướng tới mục tiêu bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng.
Trần Lan